Archeologische route Sleenerzand
Drenthe Staatsbosbeheer 0 tot 3 kilometer

Archeologische route Sleenerzand

Beoordeling

4.8 gemiddeld gebaseerd op 17 beoordelingen

  • Uitstekend
    14
  • Goed
    3
  • Normaal
    0
  • Redelijk
    0
  • Slecht
    0
Archeologische route Sleenerzand: wandel langs zichtbare sporen uit het verleden. De korte rondwandeling voert je langs de Galgenberg, een hunebed, grafheuvels en Celtic fields.

Algemene informatie

Beschrijving
Korte gemarkeerde rondwandeling met veel archeologische sporen.

Markering
Groene paaltjes.

Afstand route
2,5 kilometer (geen 4 kilometer zoals aangegeven).

Waarnemingen in dit gebied
Ga naar Waarneming.nl voor een overzicht.

Honden toegestaan
Honden mogen onder appèl los. Binnen het raster moeten de honden aan de lijn.

Startpunt
Parkeren bij Rijmaaran aan de Slenerweg 118 te Schoonoord

GPS coördinaten
52.8220223,6.7761759

Kaarten
SBB-Wandelkaart nr.12 Zuidoost-Drenthe.

Archeologische route Sleenerzand

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-routepaal

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-start-route

Tegenwoordig is het Sleenerzand een mooi bosrijk gebied met verschillende vennen en heideveldjes. Maar niet zo heel lang geleden was het Sleenerzand nog een woest en ruig gebied. Gaan we nog verder terug in de tijd dan wordt het duidelijk dat het Sleenerzand al meer dan 3000 jaar achter elkaar bewoond geweest moet zijn.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-markering-route

Uit de gehele periode zijn er hier overblijfselen te vinden: een hunebed uit de steentijd, verschillende grafheuvels uit de bronstijd en Celtic fields uit de ijzertijd. Er mag dus met recht gesproken worden van een archeologische route. Ook onder het maaiveld bevinden zich tal van zaken die duiden op de aanwezigheid van prehistorische bewoning.

Archeologische route Sleenerzand op Google Maps

De route op Google Maps is bij benadering.

Fotoimpressie van de wandeling

voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 1
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 2
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 3
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 4
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 5
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 6
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 7
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 8
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 9
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 10
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 11
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 12
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 13
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 14
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 15
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 16
voetzoekers – Archeologische route Sleenerzand 17

Gebruik de navigatie om de foto’s te bekijken.

De Papeloze kerk

De route wordt gestart bij het huifkarcentrum Rijmaaran. Vanaf hier loop je het bos in en al snel kom je bij hunebed D49: De Papeloze kerk. Dit is het oudste en meest in het oog springende monument in het gebied en tevens een bijzonder hunebed. In de zestiende eeuw werden hier namelijk in de open lucht verboden protestantse diensten gehouden. Deze diensten werden gehouden zonder ‘paap’. Er was dus geen katholieke priester bij aanwezig. 

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-papeloze-kerk-hunebed-d49

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-papeloze-kerk-hunebed-d49-2

Het hunebed is in de jaren ’50 van de vorige eeuw voor een groot deel gereconstrueerd door ‘A.E. Van Giffen’. Hij wilde laten zien hoe de hunebedden in de steentijd eruit gezien zouden moeten hebben. Voor ruim de helft kreeg hunebed D49 weer een dekheuvel van zand en heideplaggen en er werd een krans van staande stenen geplaatst. Hiervoor werd wel hunebed D33 opgeofferd omdat Van Giffen deze stenen nodig had. Na de reconstructie geeft het hunebed een goed beeld hoe het er zo’n 5.400 jaar geleden uit moet hebben gezien.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-plaquette-van-giffen

Voormalige plaquette van A.E. Van Giffen.

Celtic fields

In de prehistorie werd het akkerland gevormd door zogenaamde Celtic fields. Dit is een systeem van aaneengesloten kleine vierkante en rechthoekige perceeltjes. Het Celtic field dat hier ligt dateert uit de late bronstijd en de ijzertijd, tussen 1200 voor Christus en het begin van de jaartelling. De circa 30 x 30 meter grote veldjes werden van elkaar gescheiden door lage wallen. Het patroon wat daardoor ontstaat is vergelijkbaar met een schaakbord. De naam suggereert ten onrechte een verband met de Kelten.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-celtic-field

De wallen zijn ontstaan doordat het overtollige materiaal bij de ontginning van de perceeltjes aan de kant werd gegooid. Er werden op de percelen niet alleen gewassen verbouwd. De boeren lieten er hun vee grazen en bouwden er ook hun huizen. Hier op het Sleenerzand zijn veel contouren nog zichtbaar in het terrein als flauwe welvingen. Om een nog beter beeld te geven van zo’n Celtic field-systeem zijn de wallen hier een stukje hoger gemaakt.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-celtic-field-2

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-zwarte-aardslak

Zwarte aardslak.

Galgenberg

Nieuwer dan het hunebed zijn de vele grafheuvels in het gebied. De meest opvallende van alle grafheuvels is de Galgenberg. Deze grafheuvel heeft een palenkrans, als teken dat de doden met rust moesten worden gelaten, en stamt uit ongeveer 1800 tot 1100 voor Christus.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-galgenberg

De grafheuvel is in drie fases opgeworpen. Rond de heuvel van de eerste fase was een greppel gegraven, een krans van palen omsloot de heuvelvoet van de tweede en derde periode. Er werden verschillende graven blootgelegd waarvan het centrale graf van de tweede periode het meest bijzonder is.

In dit graf zijn namelijk zeer bijzondere vondsten gedaan waaronder gouden oorringen en bronzen voorwerpen zoals een bijl en pijlpunten. Vanwege deze vondsten is het een van de rijkste grafheuvels van Drenthe. Er wordt gezegd dat de man die hier begraven is een unieke positie moet hebben gehad. Daarom spreken sommigen ook wel over de ‘hoofdman van Sleenerzand’.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-bankje-bij-de-galgenberg

In latere jaren is het zeer waarschijnlijk dat deze grafheuvel ook als galgenberg is gebruikt. In de middeleeuwen zou op de heuvel een galg hebben gestaan. Hieraan dankt de grafheuvel zijn huidige naam. De paalkrans van de laatste periode is in 1996 opnieuw aangebracht.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-kaaszwam

Kaaszwam.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-celtic-fields

Op het grafheuvelveld zijn de contouren van het Celtic field nog zichtbaar in het terrein als flauwe welvingen. De wallen van het Celtic Field sluiten op dit stuk van het terrein aan op de grafheuvels. De bovenstaande foto is vlak voor zo’n wal genomen. De golving verderop komt overeen met een tweede wal en tegen de bosrand aan is een derde wal zichtbaar in het landschap.

Grafheuvelveld

Het merendeel van deze grafheuvels kan geplaatst worden in de ijzertijd zo tussen 500 voor Christus en de start van onze jaartelling. In deze tijd werden de doden verbrand en de verkoolde resten van de brandstapels werden bedekt met een heuvel. Onderdeel van dit indrukwekkende grafheuvelveld zijn ook enkele oudere grafheuvels.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-grafheuvelveld

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-kleverig-koraalzwammetje

Kleverig koraalzwammetje.

Vanaf 2800 voor Christus tot aan het begin van de jaartelling hebben onze prehistorische voorouders grafheuvels van zand en plaggen over de doden opgeworpen. Daarbij werden ook bestaande grafheuvels soms gebruikt voor een volgende begraving. De heuvel werd bij deze gelegenheden doorgaans wat groter gemaakt. Een mooi voorbeeld hiervan is de eerder genoemde Galgenberg.

Schapen tijden de archeologische route Sleenerzand

Het afgerasterde terrein wordt sinds 1996 gedurende het grootste deel van het jaar met schapen begraasd. Deze beheersmaatregel moet ervoor zorgen dat de vegetatie kort blijft en daardoor de grafheuvels in het landschap beter zichtbaar blijven. De schapen zorgen er ook voor dat bosopslag geen kans krijgt om de open ruimte weer in bezit te nemen.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-schapen-aan-het-grazen

Racka schapen.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-lammeren

Schapen zorgen ervoor dat het grafheuvelveld open blijft.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-groene-zandloopkevers

Groene zandloopkevers.

voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-nog-een-grafheuvelveld

Geen van de grafheuvels die je tegen het eind van de wandeling tegenkomt zijn ooit wetenschappelijk onderzocht. Hierdoor is niet met zekerheid te zeggen uit welke tijd ze dateren. Het is echter waarschijnlijk dat ze in de loop van de ijzertijd, tussen 500 voor Christus en het begin van de jaartelling, zijn opgeworpen. Houtskool, aangetroffen in het centrum onder enkele grafheuvels, en het groepskarakter van de heuvels wijzen in deze richting.

Heb jij de archeologische route Sleenerzand ook gelopen?

Laat ons dan weten wat je er van vond! Met jouw beoordeling kunnen wij de leukste routes in kaart brengen. Geef de route bovenaan de pagina een beoordeling en laat hieronder een reactie achter.

Terug naar overzichtspagina provincie Drenthe.

Bekijk alle routes van o tot 3 kilometer.

Recent bekeken ...

Disqus shortname is required. Please click on me and enter it

01Reactie

  1. voetzoekers

    Foto Papeloze Kerk: door Henny Blokzijl

    voetzoekers-archeologische-route-sleenerzand-foto-papeloze-kerk-henny-blokzijl

    17 maart 2019 Beantwoorden

Laat een reactie achter

voetzoekers

voetzoekers gaan op zoek naar de mooiste paden, routes en natuurgebieden. Heb jij een goede tip of een mooie route voor ons? Stuur ons dan een e-mail.

Neem contact met ons op

Volg ons

0

voetzoekers